Herbal Medicine-Βοτανοθεραπεία Από την αρχαιότητα,τα βότανα εκτιμήθηκαν για τις αναλγητικές και θεραπευτικές τους ικανότητες. Σήμερα ένα ποσοστό περίπου 75% των φαρμάκων μας βασίζονται στις θεραπευτικές ιδιότητες των φυτών. Οι κοινωνίες μας, διά μέσου των αιώνων, ανέπτυξαν τις δικές τους παραδόσεις για να καταφέρουν να κατανοήσουν τα φαρμακευτικά φυτά και τις χρήσεις τους. Κάποιες από αυτές τις παραδόσεις και τις ιατρικές πρακτικές μπορεί να μας φαίνονται παράδοξες και μαγικές, ενώ κάποιες άλλες λογικές και ορθολογιστικές, όλες τους όμως είναι προσπάθειες να ξεπεραστούν οι ασθένειες και ο πόνος και στο τέλος-τέλος να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής. Αυτά με λίγα λόγια ορίζουν την βοτανοθεραπεία.

Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026

Κακάο – το κακάο δεν είναι απλώς μια λιχουδιά, αλλά ένα λειτουργικό τρόφιμο που ενισχύει τόσο την καρδιά μας όσο και το μυαλό μας

Κακάο
Μήπως είναι πιο υγιεινό χωρίς ζάχαρη και trans λιπαρά;
Μήπως οι Μάγιας είχαν δίκιο;
Μήπως η μαγική τους σοκολάτα ήταν και αυτή ένα από τα πολλά θαύματά τους;
Μήπως θα έπρεπε να τους ευχαριστήσουμε για το γεγονός ότι εξακολουθεί το κακάο – σε όποια του μορφή – να μας συναρπάζει εδώ και χιλιετίες;
Κακάο – και από τότε που οι Ισπανοί κονκισταδόρες το έφεραν στην Ευρώπη τον 16ου αιώνα το ζεστό αυτό ελιξίριο καταναλώθηκε και καταναλώνεται άλλοτε σαν ειδικό ποτό σε διάφορες εκτελέσεις και μορφές και άλλοτε ως φάρμακο.
Το ρόφημα του κακάο έχει χρησιμοποιηθεί για χρόνια για τη θεραπεία παθήσεων και ασθενειών.
Όταν έκανε την εμφάνισή του στη Γαλλία τον 17ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε εκτενώς “για την καταπολέμηση των ξεσπασμάτων θυμού και της κακής διάθεσης” κάτι
το οποίο η σύγχρονη έρευνα έχει αποδείξει.
Η σοκολάτα μειώνει τα επίπεδα των ορμονών του στρες στον οργανισμό των ατόμων, τα οποία διακατέχονται από έντονο στρες και άγχος...
συνέχεια του άρθρου μου:https://botanologia.gr/kakao-to-poto-ton-theon-to-poto-toy-montezoyma-gia-ikmada-kai-neotita-2/

Κυριακή 7 Ιουνίου 2026

intermezzo...γιατί πάντα χρειάζεται ένα διάλειμμα.

Όχι, όχι ο κόσμος γύρω μας δεν είναι δεδομένος.
Θαυμάζουμε την ομορφιά και τη μοναδικότητά του,
χαιρόμαστε την αψεγάδιαστη δημιουργήματα της φύσης και  απολαμβάνουμε  τα αγαπημένα μας μέρη!
Ο κόσμος γύρω,
Τίποτα ίδιο δεν μένει.
Κάθε αυγή, νέα αρχή.
                                                                                             ntina/thalia - botanologia.gr

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026

σαν ποίημα, σαν μύθος- όταν με ρώτησαν να πω δυό λόγια ακόμα για την αγκινάρα, είπα…

-. αγκινάρα, κόρη της ελληνικής γης, στου Αιγαίου την αγκαλιά*,
φέρνεις γεύση αιώνων μέσα σε κάθε μπουκιά!
....αλλά και ίαση και προστασία!
...και οι μελέτες λένε πως...
το εκχύλισμα φύλλων αγκινάρας/Cynara scolymus είναι ένα δημοφιλές φυτικό ίαμα, που υποστηρίζει τη λειτουργία του συκωτιού μας στην παραδοσιακή λαϊκή ιατρική και οι ηπατοπροστατευτικές και αντιοξειδωτικές του επιδράσεις έχουν αποδειχθεί προηγουμένως μέσω πειραματικών και κλινικών μελετών.
     Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι η cynarin, που βρίσκεται στα φύλλα αγκινάρας, είναι μια ισχυρή, φυσική ένωση που υποστηρίζει την υγεία και τη λειτουργία του συκωτιού μας!
Όλες οι έρευνες έχουν δείξει ότι έχει ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες, βοηθά στην κυτταρική αναγέννηση και διεγείρει την παραγωγή χολής!
-. αναγέννηση ηπατικών κυττάρων - η cynarin και άλλα αντιοξειδωτικά, όπως η luteolin, βοηθούν στην προστασία των ηπατοκυττάρων  από τοξικές βλάβες και ενθαρρύνουν την κυτταρική αναγέννηση. 
-. διέγερση της παραγωγής χολής - το εκχύλισμα αγκινάρας έχει επιδείξει σημαντική χολερετική δράση, που σημαίνει ότι προάγει τη ροή της χολής από το ήπαρ και τη χοληδόχο κύστη, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη γαλακτωματοποίηση και την πέψη των διαιτητικών λιπών. 
-. επούλωση κυττάρων - μελέτες στην ευρωπαϊκή phytomedicine, έχουν επισημάνει οφέλη για την αναγέννηση του ήπατος και βελτιώσεις στις μετρήσεις των ηπατικών ενζύμων 
-. αύξηση της ροής της χολής - η έρευνα σχετικά με τη λειτουργία των χοληφόρων σημειώνει ότι η έκκριση της χολής μπορεί να αυξηθεί κατά περισσότερο από \(120\%\) έως \(150\%\) μέσα σε λίγες ώρες από τη λήψη εκχυλίσματος φύλλων αγκινάρας!
-. αγκινάρα και είναι λουλούδι που δεν φοβάται να γίνει τροφή!
-. αγκινάρα, γέννημα της Γης μας με καρδιά που κρύβει τρυφερό φως!
-. αγκινάρα και στην ελληνική κουζίνα δεν είναι απλώς γεύση, είναι μνήμη,
είναι μέτρο,
είναι φροντίδα!
-. αγκινάρα και από γενιά σε γενιά μας θυμίζει πως η απλότητα είναι τέχνη και η φύση ο πιο παλιός μας "μύθος"
              κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina/thalia - botanologia.gr
      * Η Κρήτη μας, διαθέτει σημαντικές καλλιέργειες, ενώ η Τήνος φημίζεται για τις εξαιρετικές άγριες και καλλιεργούμενες αγκινάρες της, ιδιαίτερα στην κοιλάδα της Κώμης, με μεγάλη ετήσια παραγωγή!

Σάββατο 30 Μαΐου 2026

όταν με ρώτησαν - ποιες οι διαφορές μεταξύ μπαχαρικών και βοτάνων ντίνα.. είπα...

λοιπόν...
βασική διαφορά
-. τα μπαχαρικά προέρχονται από διάφορα μέρη ενός φυτού εκτός από τα φύλλα
ενώ 
-. τα βότανα προέρχονται από τα φύλλα του φυτού!
Τα μπαχαρικά και τα βότανα μπορούν να ταξινομηθούν σε διάφορες ομάδες με βάση τη γεύση, την ταξινόμηση ή το μέρος του φυτού από το οποίο προέρχονται. 
Με βάση τη γεύση, τα μπαχαρικά και τα βότανα μπορούν να ταξινομηθούν σε 4 ομάδες: 
1. καυτερά μπαχαρικά που είναι 
το μαύρο και άσπρο πιπέρι, 
το πιπέρι καγιέν, 
η μουστάρδα, 
το τσίλι), 
2. μπαχαρικά ήπιας γεύσης που είναι 
η πάπρικα, 
ο κόλιανδρος,
3. αρωματικά μπαχαρικά που είναι
το γαρύφαλλο, 
το κύμινο, 
ο μάραθος 
ο άνηθος, 
το μοσχοκάρυδο,
η κανέλα και 
4. αρωματικά βότανα και λαχανικά που είναι 
το θυμάρι, 
ο βασιλικός, 
η δάφνη, 
η μαντζουράνα, 
το κρεμμύδι, 
το σκόρδο
Τα μπαχαρικά και τα βότανα είναι φυσικές πηγές γεύσεων και χρωμάτων και έχουν χρησιμοποιηθεί για ιατρικούς σκοπούς από αρχαιοτάτων χρόνων και για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. 
Είναι μια από τις καλύτερες πηγές φυσικών αντιοξειδωτικών επειδή περιέχουν ισχυρές ενώσεις που έχει αποδειχθεί ότι προσφέρουν στον οργανισμό μας αντιοξειδωτική ισχυρότατη προστασία!
...και μερικές πληροφορίες ακόμα για τα πολύτιμα μπαχαρικά και βότανα...
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι τα μπαχαρικά και τα βότανα όπως το δεντρολίβανο, 
το φασκόμηλο και
η ρίγανη έχουν υψηλότατη αντιοξειδωτική δράση,

από τα μπαχαρικά την υψηλότερη αντιοξειδωτική δράση την έχει το γαρύφαλλο!
Το γαρύφαλλο, 
το μπαχάρι, 
η κανέλα, 
η ρίγανη,
η τριγωνέλλα  και το μοσχοκάρυδο
έχουν και την υψηλότερη συνολική περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά!
Με βάση αυτά τα αποτελέσματα των μελετών, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τα εμπορικά διαθέσιμα φυσικά αντιοξειδωτικά λαμβάνονται από το δεντρολίβανο, 
τη ρίγανη και το φασκόμηλο
λόγω των σχετικά υψηλών αντιοξειδωτικών τους δράσεων, της εύκολης απομάκρυνσης των αρωματικών ενώσεων και της εκχύλισης των δραστικών συστατικών τους!!!
και μεις;
μα, είναι απλό...
έχουμε πάντα στα ντουλάπια της κουζίνας μας όλα τα παραπάνω μπαχαρικά και βότανα,
και το βασικότερο; - δεν τα ξεχνάμε εκεί,
τα χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά στη διατροφή μας με όποιον τρόπο μας αρέσει!
κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina/thalia-botanologia.gr

όταν με ρώτησαν είπα - και αυτά είναι τα ψωμάκια μου με κανέλα...χρησιμοποίησα το πολύτιμο φρεσκοαλεσμένο αλεύρι σίκαλης για να εξισορροπήσω τη γλυκύτητα της μυρωδάτης κανέλας και μόνο μια πινελιά κάρδαμου...

περπατώντας στα μέρη που αγαπάω, δεν μπορώ να μην συνθλίψω κλαδάκια δεντρολίβανου ή πευκοβελόνες, να τα εισπνεύσω καθώς περπατάω και...
...και στη συνέχεια να ετοιμάσω μέσα στο μυαλό μου το φαγητό της ημέρας! 
Πιστεύω στη μαγεία της προετοιμασίας!
Μπορώ να κάνω σχεδόν οποιοδήποτε φαγητό να έχει υπέροχη γεύση ετοιμάζοντάς το πρώτα μέσα στο μυαλό μου...
Πριν ξεκινήσω την προετοιμασία ήδη είναι έτοιμο μέσα στο μυαλό μου με κάθε λεπτομέρεια!!! -. βότανα,
μπαχαρικά,
λαχανικά και ότι άλλο φανεί στη φαντασία μου τη κάθε στιγμή που θα χρειαστεί να ετοιμάσω φαγητό είναι παρόν!
...και αυτά είναι τα ψωμάκια μου με κανέλα... 
χρησιμοποίησα το πολύτιμο φρεσκοαλεσμένο αλεύρι σίκαλης για να εξισορροπήσω τη γλυκύτητα της μυρωδάτης κανέλας και μόνο μια πινελιά κάρδαμου...ntina/thalia
Πειραματίζομαι συνέχεια!
σκόρδο, 
κόλιαντρος, 
βασιλικός,
δεντρολίβανο,
μαντζουράνα,
ρίγανη,
μαϊντανός και άλλα φρέσκα βότανα και λαχανικά είναι πάντα στην κουζίνα μου και με προκαλούν!!!
Μου κρυφογελούν και μου κρυφολένε
-. θέλεις πραγματικά να κάνεις κάτι, θα βρεις τον τρόπο!!!
και αυτό γιατί ξέρουν πως από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου με απασχολούσαν ανεξήγητα οι μυρωδιές σε όλες τις μορφές τους και η γεύση!!!
-. οσμή και γεύση, συνεπικουρούμενες και από τις άλλες αισθήσεις και
κάθε φορά έχω και από ένα διαφορετικό μυρωδάτο πιάτο και
ποτέ δεν κρατάω σημειώσεις...και
ποτέ δεν κρατάω τις συνταγές μου!!!

Το αντιμικροβιακό λάδι των 4 κλεφτών

Η ονομασία και η κατασκευή του λαδιού της φόρμουλας των "τεσσάρων κλεφτών" που ήταν από ξύδι!
Το όνομα της φόρμουλας "4 κλέφτες" βγήκε έτσι: Στη Μασσαλία μία συνταγή παρασκευής ξυδιού με σκόρδο ,γνωστή ως η "4 κλέφτες" αναγνωρίστηκε ότι προστάτευε πολλούς από τους ανθρώπους όταν μία επιδημία χτύπησε την πόλη(1722).
Μερικοί λένε ότι η κατασκευή δημιουργήθηκε από 4 κλέφτες που το χρησιμοποιούσαν με πλήρη προστασία ενάντια στην πανούκλα, καθώς λήστευαν τα πτώματα.
Άλλοι λένε ότι ένας άντρας ονόματι Richard Forthave ανάπτυξε και πούλησε την συνταγή και ότι το όνομα του φαρμάκου ήταν Forthave's. Με το πέρασμα του χρόνου το επώνυμό του αλλοιώθηκε σε Four Thieves. (Lucas, 1966, p. 38)
Μία άλλη πηγή το βιβλίο Abregé de tout la médecine practique (1741), φαίνεται να αποδίδει την δημιουργία του στον George Bates, λόγου του ότι ο Bates δημοσίευσε την δική του συνταγή για το αντί λοιμώδης ξύδι στην φαρμακοποιία του Bateana, αλλά δεν του αποδίδει το όνομα τέσσερις κλέφτες.
Μπορεί να είναι αλήθεια ότι οι 4 κλέφτες δεν υπήρξαν ποτέ;
Δημιουργήθηκαν από κοπανιστό αέρα ή λόγο ενός ονόματος που μέσα στο πέρασμα του χρόνου άλλαξε;.
Ίσως αυτό δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Ήταν ο διάσημος Γάλλος αρωματοθεραπευτής Jean Valnet (1920-1995) που έδωσε στην ιστορία την βαρύτητα στα αιθέρια έλαια. Στο βιβλίο του "The Practice of Aromatherapy," ο Valnet σημειώνει τα αρχεία της βουλής της Τουλούζης. Ισχυρίζεται ότι η αυθεντική συνταγή αποκαλύφτηκε από κλέφτες πτωμάτων που πιάστηκαν με κόκκινα χέρια στην περιοχή γύρω της Τουλούζης μεταξύ το 1628-1631.
Λόγου της μολυσματικότητας και της φονικότητας της πανούκλας οι δικαστές εκπλάγηκαν από την αδιαφορία των ληστών για μόλυνση.
Αλλά ο D. Gary Young, ιδρυτής του Young Living, είναι πιθανόν ο πιο υπεύθυνος για την μεταφορά και διάδοση της θρυλικής ιστορίας των 4 κλεφτών στην σημερινή εποχή. Στην κλινική του στο Μεξικό, ο Young was εισήγαγε τις θεραπευτικές ικανότητες των αιθέριων ελαίων.
Έμαθε ότι είναι εκατοντάδες φορές πιο συμπυκνωμένα από τα βότανα και τα βάμματα και δούλεψε καθώς μελετούσε με άλλους πρωτοπόρους όπως ο Norman Walker, ο Bernard Jenson και ναι και με τον Dr. Christopher.
Η αποκάλυψη μεταμόρφωσε την ζωή του όταν είδε εντυπωσιακά αποτελέσματα στις κλινικές δοκιμές του.
Ξεκίνησε την Young Living, μία εταιρία που τώρα έχει φάρμες σε όλο τον κόσμο για την παραγωγή αιθέριων ελαίων.
Το 1992, ο Young δημιούργησε ένα μίγμα αιθέριων λαδιών που είχε σκοπό να βοηθήσει στην προστασία των ανθρώπων από επικίνδυνα μικρόβια και να κρατήσει το ανοσοποιητικό σύστημα δυνατό.
Σαν μαθητής και του Dr. Chistopher and του Dr. Valnet, ήταν φυσικό στο Young να θυμηθεί την ιστορία των 4 κλεφτών.
Το λάδι των κλεφτών γεννήθηκε.
Μία από τις πρώτες δημοσιευμένες εξηγήσεις για το λάδι των κλεφτών υπάρχει στο βιβλίο του Young, το "Aromatherapy: The Essential Beginning" (1996).
Το ξύδι των 4 κλεφτών Η συγκεκριμένη σύνθεση με ξύδι λέγετε ότι χρησιμοποιήθηκε κατά την διάρκεια της μαύρης πανούκλας προς αποφυγή της μετάδοσή της.
Άλλες παρόμοιου τύπου συνταγές με ξύδι από βότανα χρησιμοποιούνταν σαν φάρμακο από την εποχή του Ιπποκράτη.
Οι πρώτες συνταγές είχαν αρκετά βότανα που προσθέτονταν μέσα στο ξύδι και αφήνονταν να εμποτιστούν για αρκετές ημέρες.
Η ακόλουθη συνταγή αναρτήθηκε στο Παρίσι το 1937 και λέγετε ότι ήταν ακριβές αντίγραφο της συνταγής που υπήρχε στους τοίχους της Μασσαλίας κατά την διάρκεια της επιδημίας.
Πάρε 1.7 λίτρα (3 pint) από δυνατό λευκό ξύδι, πρόσθεσε μία χούφτα από το καθένα, αψιθιά, σπειραία, άγρια μαντζουράνα και φασκόμηλο, 50 γαρύφαλλα, 46 γραμμάρια (2 ounces) ρίζες καμπανούλας, 46 γραμμάρια (2 ounces) αγγελικής, δεντρολίβανο και μαρρούβιο και 3 μεγάλες δόσεις καμφοράς.
Τοποθέτησε το μίγμα σε ένα δοχείο για 15 ημέρες και μετά σούρωσέ το και βάλτο σε ένα μπουκάλι.
Χρησιμοποίησε το τρίβοντας τα χέρια σου, τα αυτιά και τους κροτάφους κάθε λίγο όταν πλησιάζεις ένα άτομο με πανούκλα.
Μία άλλη συνταγή λέει αποξηραμένο δεντρολίβανο, άνθη φασκόμηλου, αποξηραμένα άνθη λεβάντας, φρέσκος απήγανος, καμφορά διαλυμένη σε αλκοολούχο διάλυμα, κομμένο σκόρδο, θρυμματισμένα γαρύφαλλα και αποσταγμένο ξύδι από κρασί.
Τις σύγχρονες μέρες, οι εκδοχές του ξυδιού των 4 κλεφτών περιλαμβάνουν διάφορα βότανα που συνήθως περιέχουν φασκόμηλο, λεβάντα, θυμάρι και δεντρολίβανο μαζί με σκόρδο. Μερικές φορές περιλαμβάνονται και επιπρόσθετα βότανα όπως απήγανος, μέντα και αψιθιά. Έγινε παράδοση να χρησιμοποιείς 4 βότανα για την συνταγή – ένα για τον κάθε κλέφτη, αν και οι παλιότερες συνταγές είχαν μία ντουζίνα από βότανα ή και περισσότερα.
http://en.wikipedia.org/wiki/Four_Thieves_Vinegar
Το λάδι των 4 κλεφτών σήμερα Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες ,αν σε ένα κλειστό χώρο ψεκαστούν αιθέρια έλαια, δημιουργείται μια θανατηφόρα ζώνη που σκοτώνει τα περισσότερα αερομεταφερόμενα παθογόνα μικρόβια.
Το 1997, μελέτες στο Weber State University έδειξαν 99.96% επιτυχία εναντίων αερομεταφερόμενων βακτηριδίων.
Σε έρευνες στην Γαλλία από τον καθηγητή Griffon, Director of the French Police Toxicology Laboratory, η δυνατότητα αντισηψίας, μίγματος αιθέριων ελαίων όπως λεβάντα,
δενδρολίβανο,
γαρύφαλλου,
πεύκου,
θυμαριού,
μέντας και κανέλας μελετήθηκε με σκοπό να δουν την ικανότητα απολύμανσης ενός χώρου από παθογόνα μικρόβια .
Μελετήθηκαν οι επιπτώσεις ψεκασμού σε ένα κλειστό χώρο σε 210 αποικίες διαφόρων μικρόβιων συμπεριλαμβανόμενων μούχλας και σταφυλόκοκκων.
Μετά από μόνο 15 λεπτά, μόνο 14 αποικίες από τις αρχικές 210 ήταν ζωντανές. Μετά από 30 λεπτά μόνο 4 αποικίες ήταν ζωντανές. Το σημαντικότερο, όλοι οι σταφυλόκοκκοι και η μούχλα είχαν σκοτωθεί στα πρώτα 30 λεπτά.
(Πηγή Bio/Tech News: Nature's Amazing Healing Oils).
Για την παρασκευή του: 1) Χρησιμοποιήστε μόνο γυάλινα δοχεία όταν δουλεύετε με αιθέρια έλαια.
Προτιμήστε σκούρα μπουκαλάκια.
2) Γεμίστε ένα φλιτζάνι με κάποιο λάδι ως βάση.
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αμυγδαλέλαιο, λάδι τζότζομπα ή ακόμη και ελαιόλαδο.
3) Προσθέστε 1 κουτάλι σούπας γαρυφαλέλαιο, 1 κουτάλι σούπας έλαιο Λεμονιού, 2 1/2 κουταλιές έλαιο καννέλας,2 κουτάλια Δενδρολίβανο και 2 κουτάλια έλαιο Ευκαλύπτου.
4) Ανακατέψτε καλά έτσι ώστε να "δέσουν " τα αιθέρια με το λάδι της βάσης.
Το λάδι Jojoba έχει μεγάλη διάρκεια ζωής, 2 περίπου χρόνια, και δεν αφήνει λιπαρό το δέρμα όπως ίσως άλλα λάδια.
Να αποθηκεύεται σε σκιερό μέρος για να διατηρηθεί.
Εφαρμογές Μπορείτε να αλείφετε μια σταγόνα κάθε μέρα στο στήθος σας για προφύλαξη από πιθανές μολύνσεις και κρυολογήματα.
Για να καθαρίσετε τον αέρα στο δωμάτιο σας ή σε κάποιο χώρο, βράστε λίγο νερό και μετά προσθέστε 2-3 σταγόνες για να εξατμιστούν αργά.
Χρησιμοποιήστε το σε σπρέι και ψεκάστε όποιο χώρο επιθυμείτε.
Ρίξτε μερικές σταγόνες στο νερό που σφουγγαρίζετε.
Χρησιμοποιήστε το σε αρωματισμό χώρου, σε σχολεία ,σε παιδικούς σταθμούς.
Είναι τελείως ακίνδυνο για εισπνοές (εκτός και υπάρχει συγκεκριμένο πρόβλημα-συμβουλευτείτε τον γιατρό σας).
Βάλτε την φαντασία σας να δουλέψει και αξιοποιήστε το όπως πρέπει αποφεύγοντας αντιβιοτικά και χημικές λύσεις.

Χρήση βοτάνων στην παραδοσιακή μας ιατρική - 5ο

Μια συλλογή από γιατροσόφια της Ελλάδας.
τους μακρινούς εκείνους καιρούς οι πρακτικοί, 
οι μαίες και κάθε γυναίκα στα χωριά προσέφεραν τις υπηρεσίες τους συνήθως αφιλοκερδώς, για την αποκατάσταση της υγείας των ανθρώπων του τόπου τους!
Τα υλικά τους ήταν υλικά που τους παρείχε η φύση, όπως βότανα, 
φρούτα, 
λαχανικά, 
καρποί,
μπαχαρικά που είχαν ετοιμάσει από φύλλα,
σπόρους και καρπούς, 
θειάφι, 
ασβέστη,
μέλι, 
αυγά, 
κρασί, 
ρακή,
πετιμέζι, 
λάδι...
Αν και έχουν περάσει αιώνες από τότε, οι γνώσεις έχουν μεταφερθεί μέχρι εμάς σήμερα, γραμμένες στη μνήμη των ανθρώπων, αλλά και μέσω της γραφτής και προφορικής μετάδοσης.
και ναι-ναι, είναι πανέμορφο το ταξίδι της γνώσης από γενιά σε γενιά, από μάνα σε κόρη,
από γιαγιά σε εγγονή!!!
Ας παρακολουθήσουμε κάποιες από αυτές τις γνώσεις που έχουν φτάσει μέχρι εμάς σήμερα!
για μυοσκελετικά
1. διαστρέμματα
- κομπρέσες με βάλσαμο 
- κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα μαϊντανού
2. κράμπες
- κομπρέσα με έγχυμα φασκόμηλου.
3. μυϊκοί πόνοι
-. επάληψη με λάδι ευκάλυπτου
-. επάληψη και μασάζ με βαλσαμέλαιο
4. πόνοι στην πλάτη
-. επάληψη με λάδι που παρασκεύαζαν από καυτερή κόκκινη πιπεριά
-. επάληψη και μασάζ με λάδι χαμόμηλου
-. επάληψη και μασάζ με βαλσαμέλαιο
-. επάληψη με λάδι ευκάλυπτου
5. πόνοι στη μέση
-. επάληψη με λάδι που παρασκεύαζαν από καυτερή κόκκινη πιπεριά
-. επάληψη και μασάζ με λάδι χαμόμηλου
-. επάληψη και μασάζ με βαλσαμέλαιο
-. επάληψη με λάδι ευκάλυπτου
6. πρησμένα πόδια
-. ποδόλουτρο με ζεστό νερό και έλαιο δεντρολίβανου.

για νευρικά και σχετιζόμενα με το άγχος προβλήματα
1. άγχος
-. ρόφημα βαλεριάνας ή μελισσόχορτου.
2. αϋπνίες
-. ροφήματα τίλιου ή χαμομηλιού με μια κουταλιά μέλι!
-. ροφήματα από ρίζα βαλεριάνας - αφέψημα
-. ρόφημα από πέταλα αγριοτριαντάφυλλου ή παπαρούνας. 
3. ημικρανίες
- Αφέψημα ή κομπρέσα με μέντα, χαμομήλι ή λεβάντα.
4. κόπωση
-. ρόφημα μελισσόχορτου ή δεντρολίβανου!
-. ένα κρεμμύδι στουμπισμένο με λεμόνι και λάδι με το υπόλοιπο γέμα
-. ρόφημα μαϊντανού - έγχυμα
5. πονόδοντος
-. πλύσεις και κομπρέσες με λεβάντα και χαμομήλι.
-. πλύσεις με ρόφημα/έγχυμα φασκόμηλου 3-4 φορές την ημέρα.
-. πλύσεις με ρακή ή τσίπουρο
-. σταλάζανε σταγόνες ριγανόλαδου πάνω στο πονεμένο δόντι
-. σταλάζανε σταγόνα γαρυφαλέλαιου πάνω στο πονεμένο δόντι
6. πονοκέφαλος
-. τοπικές εντριβές με βαλσαμέλαιο
-. ρόφημα/αφέψημα από κουκούτσια κυδωνιού
-. τοπικές εντριβές με χυμό μαϊντανού!
-. επιθέματα από φρέσκα φύλλα λάχανου στο μέτωπο
για διαταραχές του πεπτικού
1. δηλητηρίαση
-. χυμός λεμονιού
2. διάρροια
-. ρόφημα/έγχυμα ρίγανης
-. ρόφημα/αφέψημα από κράνα ή καρπούς αγριοτριανταφυλλιάς ή φλούδα ροδιάς.
-.ροφήμα/έγχυμα βαλσαμόχορτου.
-. ρόφημα/αφέψημα από ρίζα σέλινου.
3. δυσκοιλιότητα
-. ρόφημα/αφέψημα ap;o ρίζα σκάρφης. 
-. μία κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο κάθε πρωί!
-. κορφές βασιλικού πολτοποιημένες με λάδι σε μορφή σαλάτας!
-. δαμάσκηνα και βρασμένα κρεμμύδια
4. δυσπεψία
-. ρόφημα/έγχυμα χαμομηλιού, 
-. ρόφημα/έγχυμα φασκόμηλου ή 
-. ρόφημα/έγχυμα μελισσοβότανου 
5. εμετοί
-. χυμός λεμονιού
6. ναυτία
-. ναυτία ταξιδιού ρόφημα/έγχυμα μέντας ή βασιλικού

για δερματικά προβλήματα

1. αιμορραγία
-. βαλασαμέλαιο!
2. αποστήματα
-. ρόφημα/έγχυμα μολόχας
3. άφθες
-. πλύσεις με χυμό καρότων - τρίβουμε τα καρότα και σουρώνουμε το χυμό!!!
4. βλεφαρίτιδα, πόνοι στα μάτια
-. κομπρέσα με χυμό μαϊντανού
-. κομπρέσες με ρόφημα/έγχυμα χαμομηλιού
-. κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα λάχανου!
5. εγκαύματα
-. μια φέτα πατάτα στο προσβληθέν σημείο
-. επάλειψη με μαρέγκα ασπραδιού
-. κατάπλασμα με πολτό κολοκύθας!
-. επίθεμα με φρέσκα φύλλα μαρουλιού
-. επάλειψη με πολτοποιημένα με λάδι φύλλα μολόχας!
6. εκζέματα
-. πλύσεις με ζωμό βρασμένων φρέσκων κρεμμυδιών
-. επάλειψη με χυμό στουμπισμένου σκόρδου!
7. μώλωπες
-. επιθέματα με κοπανισμένα φύλλα σέλινου!
-. ψιλοκομμένο κρεμμύδι και στουμπισμένο κατάπλασμα!
8. τσίμπημα τσουκνίδας
-. τρίβουμε το πονεμένο μέρος με φύλλα μολόχα
9. τσιμπήματα εντόμων
-. εντριβή του σημείου με κρεμμύδι ή σκόρδο.
-. εντριβή του σημείου με φύλλα πράσου, μαϊντανού, μέντας, λάχανου ή λεβάντας.
10. χιονίστρες
-. πλύσεις χεριών ή ποδιών με αφέψημα από βελανίδια!!!
Σημείωση: Όλες οι παραπάνω αναφορές έχουν μεταδοθεί από στόμα σε στόμα και κάποια από αυτά δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, αλλά στην προφορική παράδοση.

κείμενο και επιμέλεια κειμένου thalia-botanologia.blogspot.gr