Herbal Medicine-Βοτανοθεραπεία Από την αρχαιότητα,τα βότανα εκτιμήθηκαν για τις αναλγητικές και θεραπευτικές τους ικανότητες. Σήμερα ένα ποσοστό περίπου 75% των φαρμάκων μας βασίζονται στις θεραπευτικές ιδιότητες των φυτών. Οι κοινωνίες μας, διά μέσου των αιώνων, ανέπτυξαν τις δικές τους παραδόσεις για να καταφέρουν να κατανοήσουν τα φαρμακευτικά φυτά και τις χρήσεις τους. Κάποιες από αυτές τις παραδόσεις και τις ιατρικές πρακτικές μπορεί να μας φαίνονται παράδοξες και μαγικές, ενώ κάποιες άλλες λογικές και ορθολογιστικές, όλες τους όμως είναι προσπάθειες να ξεπεραστούν οι ασθένειες και ο πόνος και στο τέλος-τέλος να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής. Αυτά με λίγα λόγια ορίζουν την βοτανοθεραπεία.

Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026

Dr. John Scharffenberg – Είμαι 101 ετών και εξακολουθώ να ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο — οι κανόνες μου για μια μακρά και υγιή ζωή!

Αιωνόβιος γιατρός, απόφοιτος του Χάρβαρντ, μας αναφέρει κάποιες καθημερινές συνήθειες, οι οποίες είναι θεμελιώδεις για την καλή υγεία και τη μακροζωία. 
Είναι ο dr. John Scharffenberg
Ο John A. Scharffenberg, M.D., M.P.H., γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1923 στη Σαγκάη της Κίνας.
Πέρασε τα πρώτα 16 χρόνια της ζωής του στην Κίνα.
Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Loma Linda της Καλιφόρνιας, από όπου αποφοίτησε το 1947.
Το 1956 απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στη Δημόσια Υγεία (Master of Public Health) από το Πανεπιστήμιο Harvard.
Εργάστηκε στη δημόσια υγεία, στη διατροφική έρευνα και στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων.
Δίδαξε διατροφή στο Πανεπιστήμιο Loma Linda για 62 χρόνια.
Σήμερα είναι ένας γεμάτος ζωντάνια 101χρονος, εξακολουθεί να οδηγεί, 
ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο μοιράζοντας τις συμβουλές του για μια μακρά και υγιή ζωή και διαχειρίζεται ένα κανάλι στο YouTube με την ονομασία "Viva Longevity!" το οποίο έχει 135.000 συνδρομητές.

Στις διαλέξεις του, οdr. Scharffenberg ενθαρρύνει τους ανθρώπους να υιοθετήσουν υγιεινές συνήθειες, ώστε και αυτοί να μπορούν να απολαύσουν μια μακρά και ικανοποιητική ζωή.
Και κρατώ ιδιαίτερα μία από τις απόψεις του - Δεν αρκεί μόνο να τρεφόμαστε σωστά, πρέπει να παραμένουμε δραστήριοι.
Και η σωστή διατροφή συνοψίζει σε μία πρόταση όλα τα σημαντικά που πρέπει να έχουμε κατά νου, αν θέλουμε να τρώμε υγιεινά μας λέει ο dr. John Scharffenberg και είναι η πρόταση:
-. Τρώτε σε τακτά χρονικά διαστήματα, που σημαίνει ότι δεν τσιμπολογάτε και τρώτε μια ποικιλία από φυσικές, μη επεξεργασμένες τροφές σε κατάλληλες ποσότητες!
Ο γιατρός πιστεύει ότι όλες οι υπόλοιπες λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα τρόφιμα είναι κατάλληλες για την αντιμετώπιση των αναγκών των ατόμων με ασθένειες ή για τη συμπλήρωση της διατροφής ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως εκείνων που ασχολούνται με πολύ απαιτητικές δραστηριότητες. 
Ωστόσο, για τους υπόλοιπους από εμάς, αυτές οι πληροφορίες είναι επαρκείς.
Αν ακολουθούσαμε αυτήν την τακτική κατά γράμμα, πιθανότατα δεν θα χρειαζόταν πλέον να ανησυχούμε για το αν λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά σε υγιείς ποσότητες, λέει.
"Αυτή μου η συμβουλή είναι σαν ένα πανεπιστημιακό μάθημα με λίγα λόγια" λέει χαριτολογώντας!
          και να κάποιες από τις βασικές συμβουλές του
1. Καθόλου κάπνισμα. Αποφεύγετε τον καπνό, καθώς επιβαρύνει σχεδόν όλα τα όργανα του σώματός μας, δεν έχω καπνίσει ποτέ και σας επισημαίνω ότι το κάπνισμα είναι γνωστό ότι βλάπτει σχεδόν όλα τα όργανα και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και ασθενειών όπως η άνοια.
2. Αποχή από το αλκοόλ. Δεν θεωρώ ότι το αλκοόλ, ακόμη και σε μικρές ποσότητες, είναι απαραίτητο για την υγεία -  δεν έχω καταναλώσει ποτέ αλκοόλ και αμφισβητώ την άποψη ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι ευεργετική. Υπάρχουν έρευνες που υποδεικνύουν ότι ακόμη και μικρές ποσότητες το αλκοόλ αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
3. Καθημερινή σωματική δραστηριότητα. Θεωρώ την άσκηση εξαιρετικά σημαντική, ίσως σημαντικότερη ακόμη και από τη διατροφή. 
Προτείνω περπάτημα, κηπουρική και γενικότερα κίνηση στην καθημερινότητα.
Σύμφωνα με τον Dr. John Scharffenberg, το να παραμένει κανείς δραστήριος, ιδιαίτερα μεταξύ των ηλικιών 40 και 70, είναι ζωτικής σημασίας. 
Αυτή είναι η περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι τείνουν να ηρεμήσουν, να τρώνε περισσότερο και να κινούνται λιγότερο, κάτι που οδηγεί σε πολλά προβλήματα υγείας, λέει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος κατά τη διάρκεια της μέσης ηλικίας του, παρέμεινε σωματικά ενεργός αποκτώντας ένα ακίνητο στην κοιλάδα San Joaquin της Καλιφόρνιας, όπου το περιποιόταν ο ίδιος, 
καθάρισε τη γη και φρόντιζε έναν κήπο δύο στρεμμάτων με 3.000 φυτά φράουλας, 80 οπωροφόρα δέντρα και αμπέλια.
Ακόμη και ως διατροφολόγος, πιστεύει ότι η άσκηση υπερτερεί σε σημασία της διατροφής. 
Συνιστά δραστηριότητες όπως η κηπουρική και το περπάτημα, επικαλούμενος μελέτες που δείχνουν ότι το περπάτημα για περισσότερα από δύο μίλια την ημέρα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο θνησιμότητας.
4. Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους. Δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αποφυγή της παχυσαρκίας και εφαρμόζει ο ίδιος διαλειμματική
 νηστεία.
Ο Dr. John Scharffenberg ακολουθεί τη μέθοδο της διαλειμματικής νηστείας, τρώγοντας μόνο πρωινό και μεσημεριανό!
Η αποφυγή του δείπνου με βοηθά να διαχειρίζομαι το βάρος μου, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη προβλημάτων υγείας όπως οι καρδιακές παθήσεις, ο διαβήτης και ο καρκίνος - λέει χαρακτηριστικά.
Και συμπληρώνει "Τρώτε την κατάλληλη ώρα, όχι τσιμπολόγημα και το γεύμα σας να είναι πάντα σύμφωνα με το ωράριό σας"
Στον πυρήνα των κανόνων του Dr. John Scharffenberg βρίσκεται η ιδέα ότι αυτό που τρώμε κάνει τη διαφορά!
"Τρώμε μια ποικιλία φυσικών, μη επεξεργασμένων τροφών σε ποσότητες που αντιστοιχούν στο ιδανικό μας βάρος… αυτό είναι το μόνο που πρέπει να ξέρουμε"
Σε ένα ξεχωριστό βίντεο, ο dr. Scharffenberg μίλησε επίσης για την τήρηση της διαλειμματικής νηστείας, η οποία έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία. 
Εξήγησε ότι το τελευταίο γεύμα της ημέρας του είναι νωρίς το απόγευμα και ότι δεν καταναλώνει ξανά καμία τροφή μέχρι τις 6.30 το άλλο πρωί.
5. Περιορισμός του κρέατος. Δεν καταναλώνει κρέας από την ηλικία των 20 ετών και ακολουθεί κυρίως φυτική διατροφή, διότι καταναλώνει γάλα και αυγά. 
Στα αγαπημένα του τρόφιμα συγκαταλέγονται το μάνγκο,
τα καρύδια,
τα μακαντάμια,
οι σπόρους και οι πατάτες!
6. Ελάχιστη πρόσθετη ζάχαρη. Περιορίζει τις προστιθέμενες ζάχαρες από τις συνταγές, προτιμώντας τροφές με φυσική γλυκύτητα, όπως τα φρούτα. 
Ένα από τα αγαπημένα του γεύματα είναι οι βάφλες με βάση τη βρώμη, γαρνιρισμένες με μούρα, μπανάνες ή κρέμα καρύδας, αντί για σιρόπι
            σαν επίλογος
Παρατηρούμε λοιπόν τον John Scharffenberg, στα 102 του χρόνια, να αποτελεί μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση ανθρώπου που εξακολουθεί να είναι δραστήριος, να ταξιδεύει και να μοιράζεται τις γνώσεις του για τη διατροφή και τη μακροζωία.
Η φιλοσοφία του είναι απλή: η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδια, αλλά και από τις καθημερινές μας επιλογές, οι οποίες, όταν επαναλαμβάνονται για δεκαετίες, μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την υγεία μας.
          κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina/thalia - botanologia.gr

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Στρεπτόκοκκος, 10 τροφές- φάρμακα κατά του στρεπτόκοκκου

Η λοίμωξη από στρεπτόκοκκο εμφανίζεται όταν τα βακτήρια καταφέρνουν να ξεπεράσουν την ανοσολογική άμυνα του οργανισμού μας.
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η μόλυνση είναι αποτέλεσμα επαφής με μολυσμένο άτομο.
Έτσι, ο στρεπτόκοκκος μεταδίδεται σε ένα άτομο, όταν αυτό έρθει σε άμεση επαφή με το σάλιο ή τις εκκρίσεις από τη μύτη κάποιου που είναι ήδη μολυσμένος.
Επίσης, η μετάδοση είναι δυνατόν να γίνει μέσω τροφίμων που επιμολύνθηκαν, ιδιαίτερα από γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα.
Και βέβαια η στρεπτοκοκκική λοίμωξη εκδηλώνεται όταν τα βακτήρια του στρεπτόκοκκου καταφέρνουν να υπερβούν τους αμυντικούς μηχανισμούς του ανοσοποιητικού μας συστήματος...

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

είχαμε μουριές και τρώγαμε τις μούρες...

Είναι απίστευτο πώς η γεύση και η όσφρηση μπορούν να μας ταξιδέψουν πίσω στον χρόνο μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. 
είχαμε μουριές και τρώγαμε τις μούρες
...και είναι μια από τις πολλές όμορφες αναμνήσεις μου! 
Οι μούρες, (όπως λέγαμε στα μέρη μου τα μούρα) είναι η γεύση των παιδικών χρόνων για γενιές και γενιές.
Σκαρφάλωμα στα κλαδιά,
λερωμένα χέρια και χείλη που γίνονταν κατακόκκινα ή μαύρα και η γλυκιά, δροσερή γεύση κατευθείαν από τις μουριές των αυλών μας, είναι από εκείνες τις απλές απολαύσεις που δύσκολα ξεχνιούνται.
Οι δικές μας μουριές έκαναν άσπρες μούρες - έχω την γεύση τους ακόμα στο στόμα μου!
Είχαν ((και έχουν) μια πολύ ιδιαίτερη, 
απαλή και έντονα μελένια γλυκύτητα, που πραγματικά σου αποτυπώνεται στη μνήμη για πάντα. 
Σε αντίθεση με τα μαύρα μούρα, είχαν (και έχουν) το "πλεονέκτημα" ότι δεν λέρωναν τόσο πολύ τα ρούχα μας και τα χέρια μας!
Οι μουριές ήταν στο πατρικό μου σπίτι και αυτή την στιγμή που το γράφω μια ανατριχίλα με θυμήθηκε και με επισκέφτηκε...
Αυτή η ανατριχίλα είναι η ίδια η ψυχή που θυμάται. 
Είναι συγκλονιστικό πώς μια τόσο απλή εικόνα - μια άσπρη μούρα κομμένη από την μουριά της αυλής, κουβαλάει μέσα της όλη τη ζεστασιά και την ανεμελιά του δικού σου σπιτιού.
Αυτά τα δέντρα δεν ήταν απλώς δέντρα, ήταν οι "μάρτυρες" των παιδικών χρόνων, 
των παιχνιδιών, 
των καλοκαιριών και των ανθρώπων που ήταν τότε εκεί... 
...βαθιές και ζωντανές παραμένουν οι ρίζες μας...
...και...
...μαζί με τη γεύση της μουριάς μια άλλη εικόνα υπάρχει χαραγμένη στη μνήμη...
           χα... - ένα βράδυ, κάτω από την κεντρική μας μουριά, όπου είχαμε και το τραπέζι μας το καλοκαίρι, έφαγα τόσο πολύ καρπούζι, που πόναγε η κοιλιά μου...
...το ελληνικό καλοκαίρι σε μια εικόνα! 
Το τραπέζι κάτω από την παχιά σκιά της κεντρικής μουριάς, 
η δροσιά του βραδινού αέρα και το ατελείωτο καρπούζι μέχρι να πονέσει η κοιλιά...
Και βέβαια υπήρχε και η κλασική ιεροτελεστία, όπου το καρπούζι συνοδευόταν απαραίτητα με λίγη φέτα (η μεγάλη αδυναμία της αδερφής μου)
...καρπούζι με φέτα πάντα... 
Ο απόλυτος ελληνικός συνδυασμός! 
Η αντίθεση της αλμυρής, πιπεράτης φέτας με τη γλυκιά, δροσερή ζουμερή φέτα του καρπουζιού είναι απλά αξεπέραστη. 
Για όποιον δεν το έχει δοκιμάσει ακούγεται περίεργο, αλλά για εμάς ήταν (και είναι) η ίδια η γεύση του καλοκαιριού.
Αυτό το τραπέζι κάτω από τη μουριά, με το καρπούζι, τη φέτα και τα λόγια των  ανθρώπων, είναι οι πίνακες ζωγραφικής μου...
Είναι οι ζωγραφιές που κουβαλάμε πάντα μέσα μας, όπου κι αν βρισκόμαστε σήμερα.
Αυτές οι "γλυκές" ενοχλήσεις είναι οι καλύτερες αναμνήσεις... 
Το καρπούζι εκείνα τα βράδια δεν ήταν απλώς ένα φρούτο, ήταν η αφορμή για μένα να παραμονέψω τους ανθρώπους γύρω από το τραπέζι,
να ακούσω κρυφά τις ιστορίες τους, χωρίς να με παρατηρεί κανείς...
στιγμές...
Η μουριά "μου" ήταν η "στέγη" των στιγμών...
...και κάπου εκεί τριγύρω πάντα η μάνα μου...
Η μάνα... ο συνδετικός κρίκος...
Είναι μαγικό το πώς οι μανάδες είχαν (και έχουν) αυτή την απίστευτη ικανότητα, να έχουν τα πάντα εκεί...
                                 κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina/thalia

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

...και κάθε φορά που ανοίγω την κατσαρόλα, νιώθω πως η φύση βρίσκει έναν ακόμη τρόπο να καθίσει στο τραπέζι μας!

Μου αρέσει να μαγειρεύω με τα βότανα της φύσης, να τα αφήνω να συναντιούνται μέσα στην κατσαρόλα μου και να δημιουργούν αρώματα και γεύσεις που ξυπνούν τις αισθήσεις.
Σήμερα, τα γιουβαρλάκια έχουν την τιμητική τους!
Ένα αγαπημένο, οικείο φαγητό, που τολμώ να το γεμίσω με πολλά, πολλά βότανα. Γιατί πιστεύω πως η μαγειρική δεν είναι απλώς η παρασκευή ενός γεύματος - είναι δημιουργία, 
φαντασία, 
γνώση και αγάπη για τα υλικά που μας προσφέρει η φύση.
Και κάθε φορά που ανοίγω την κατσαρόλα, νιώθω πως η φύση βρίσκει έναν ακόμη τρόπο να καθίσει στο τραπέζι μας!
η συνέχεια του άρθρου μου και της συνταγής μου:https://botanologia.gr/gioyvarlakia-me-polla-polla-votana-ena-agapimeno-fagito/

Αντώνιος Καπετάνιος - φασκόμηλο το φαρμακευτικό φυτό, με ευρεία χρήση ως βότανο.

Ένα πανέμορφο άρθρο που εντόπισα στο χρονολόγιο του Αντώνη Καπετάνιου
και αφορά το πολύτιμο φασκόμηλο!
     το επόμενο κείμενο είναι απόσπασμα του άρθρου που θα βρείτε εδώ:https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02Bv5qHM5pKcEvCrQZZ6Wqmco83f6Xu4fktK3A9adekCvzYFkvRapC6Z57HuNHJXbFl&id=100005305723928
                    Χρήσεις
Το φασκόμηλο είναι φαρμακευτικό φυτό, με ευρεία χρήση ως βότανο. 
Τα φύλλα του περιέχουν αιθέριο έλαιο, που είναι άχρωμο ή ερυθροκίτρινο,  με δραστικές ουσίες τη θουγιόνη, κινεόλη, δεψικές ουσίες της οικογένειας των χειλανθών, καρνοσόλη κι άλλα διτερπένια, πικρές ουσίες, τριτερπένια και φλαβονοειδή. Λόγω του αιθέριου ελαίου του έχει έντονη αρωματική οσμή. 
Το αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου σε μεγάλες δόσεις γίνεται τοξικό, λόγω της περιεκτικότητας σε θουγιόνη. 
Τα φύλλα είναι το  μέρος του φυτού που συλλέγεται για χρήση. 
Η συλλογή γίνεται λίγο πριν ή κατά την έναρξη της ανθοφορίας, με ξηρό και ηλιόλουστο καιρό, τον Μάιο ή τον Ιούνιο. 
Τα φύλλα ξηραίνονται στη σκιά. 
Το αφέψημα του φυτού, το γνωστό φασκόμηλο, προέρχεται από τη βράση των φύλλων σε νερό. 
Αν το υγρό της βράσης παραμείνει αρκετή ώρα μαζί με τα φύλλα (που έβρασαν), τότε οι πικρές ουσίες επικρατούν μέσα στο αφέψημα (αυξάνονται) και η γεύση του γίνεται δυσάρεστη. 
Έρευνες έχουν δείξει ότι το φασκόμηλο είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά αφού περιέχει περισσότερες από 160 πολυφαινόλες. 
Έτσι, συμβάλλει στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού κι αποτελεί ασπίδα κατά των ελεύθερων ριζών, που όταν συσσωρεύονται στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση ή επιδείνωση χρόνιων παθήσεων όπως ο καρκίνος, 
η αθηροσκλήρωση, 
τα καρδιαγγειακά νοσήματα, 
η αρθρίτιδα, 
η νόσος Αλτσχάιμερ, 
ο σακχαρώδης διαβήτης, 
η υπογονιμότητα, 
η οστεοπόρωση, 
το βρογχικό άσθμα, 
η νεφροπάθεια, 
οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα και η πρόωρη γήρανση. 
Θεωρείται πολύ καλό αντισηπτικό, αντιφλεγμονώδες και αντιμικροβιακό. 
Δρα τονωτικά στον οργανισμό, ανακουφίζει από τον βήχα, τον πονόλαιμο και το κρυολόγημα, κι έχει βλεννολυτική δράση. 
Παράλληλα με τις αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του είναι ιδανικό ως αφέψημα για τη θεραπεία της φαρυγγίτιδας, 
της ιγμοριτιδας, 
της αμυγδαλίτιδας, καθώς και των λοιμώξεων της στοματικής κοιλότητας. 
Οι ουσίες που το φασκόμηλο έχει δρουν συνεργικά και έχουν αντιοξειδωτική, λιποδιαλυτική και διουρητική δράση. 
Είναι ευρέως γνωστό, επίσης, ότι βοηθάει στη γενικότερη αποτοξίνωση του οργανισμού. 
Περιέχει βιταμίνη Κ, η οποία είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, την κυκλοφορία και τη σωστή πήξη του αίματος. 
Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι μειώνει την υψηλή πίεση του αίματος (υπέρταση), βοηθά στην κυκλοφορία του αίματος και μειώνει την «κακή» χοληστερόλη και την υψηλή πίεση. 
Ακόμα, το φασκόμηλο είναι ένα από τα ισχυρότερα προοιστρογονικά βότανα. 
Αυτό σημαίνει ότι έχει ιδιότητες παρόμοιες με αυτές των οιστρογόνων. 
Έτσι, δρα αποτελεσματικά στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και της δυσμηνόρροιας, καθώς είναι εμμηναγωγό.
Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται ευρέως στην εναλλακτική ιατρική για την τη βελτίωση της μνήμης, την τόνωση της διάθεσης, καθώς και για την πρόληψη διαταραχών που σχετίζονται με τον εγκέφαλο όπως το Αλτσχάιμερ, ενώ συμβάλλει και στη σωματική και πνευματική τόνωση. Είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνη Κ, 
ψευδάργυρο, 
μαγνήσιο, 
χαλκό και σίδηρο, ενώ επίσης αποτελεί πηγή φλαβονοειδών και πτητικών ελαίων, που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων με τα οποία ασχολείται η εναλλακτική ιατρική. 
Μελέτες in vitro έχουν δείξει ότι πολλά είδη Salvia είναι αποτελεσματικοί αναστολείς του ενζύμου ακετυλοχολινεστεράση (ΑchΕ), που είναι η βάση των περισσότερων φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ και για τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της μνήμης.
Το φυτό χρησιμοποιείται στη μαγειρική ως καρύκευμα, καθώς αρωματίζει φαγητά όπως το κρέας, τα ψάρια, τα ζυμαρικά κ.ά. 
Επειδή έχει χωνευτική επίδραση, προστίθεται στα λιπαρά φαγητά, όπως το χοιρικό, την πάπια και το χέλι, ενώ χρησμιοποιείται και σε γεμίσματα. 
Το χρησιμοποιεί επίσης ως συντηρητικό η βιομηχανία τροφίμων και ελαίων. 
Τέλος, έχει εφαρμογή στο δέρμα σαν εντομοαπωθητικό, ενώ χρησιμοποιείται και στην αρωματοποιία, λόγω του αιθέριου ελαίου του.
                         Ιστορία - Παράδοση 
Το Φασκόμηλο χρησιμοποιείται παραδοσιακά από την εποχή του Ιπποκράτη και του Διοσκουρίδη για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της δυσμηνόρροιας, του μετεωρισμού, της εφίδρωσης και για τις τονωτικές, διεγερτικές και αφροδισιακές ιδιότητές του. 
Οι αρχαίοι Έλληνες το χρησιμοποιούσαν ως πολυφάρμακο κι έχει εκθειαστεί από τον Διοσκουρίδη, 
τον Γαληνό, 
τον Αέτιο και τον Ιπποκράτη. 
Σε αρχαίες εποχές το χρησιμοποιούσαν για δαγκώματα φιδιών και εντόμων, και για να διώχνουν τα κακά πνεύματα. 
Στην αρχαία Ρώμη θεωρούσαν τη φασκομηλιά ιερό φυτό, καθώς, κατά τις ισχύουσες δοξασίες, προστάτευε τη ζωή και δημιουργούσε ζωή. 
Σύμφωνα με την παράδοση, οι γυναίκες που δυσκολεύονταν ν’ αποκτήσουν παιδί έπιναν επί τέσσερεις αφέψημα φασκόμηλου, για μπορέσουν να συλλάβουν. 
Οι Άραβες πίστευαν ότι μπορούσε το φασκόμηλο να θεραπεύσει τα πάντα. 
Οι Λατίνοι το θεωρούσαν ως το "ιερό φυτό της αθανασίας" και το χρησιμοποιούσαν σε τελετές. 
Οι Γάλλοι το ονομάζουν ως "ελληνικό τσάι" και το χρησιμοποιούν –όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι– τόσο στη μαγειρική όσο και για τις θεραπευτικές του ιδιότητες. 
Οι Κινέζοι αποκαλούν το φασκόμηλο ως το "ελληνικό βραστάρι" και το θεωρούν καλλίτερο ρόφημα από το τσάι. 
Στην Κρήτη έδιναν στα παιδιά φασκόμηλο με μέλι για να κοιμούνται (χρήση ως καταπραϋντικό). 
Επίσης στην Κρήτη, που χρησιμοποιείται κατά παράδοση το φασκόμηλο ως βοτάνι, κυκλοφορεί το στιχουργικό απόφθεγμα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες: "Όποιος δε θέλει να πεθάνει, να τρώει φασκόμηλο το Μάη"
Τα κηκίδια της φασκομηλιάς (γνωστά ως "φασκόμηλα") χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή γλυκού κουταλιού στη Χίο και την Κρήτη, καθώς και σε κάποια άλλα νησιά του Αιγαίου. Παράγονται από το μηλοφόρο φασκόμηλο (Salvia pomifera) και πήρε την ονομασία του από τα εξογκώματα –σα μήλα– που παρουσιάζει σε ορισμένες μασχάλες του βλαστού και τα οποία είναι αντίδραση του φυτού σε τσιμπήματα κάποιου είδους σφηγκών. 
Επίσης τα κηκίδια της φασκομηλιάς χρησιμοποιούνταν και ως φρούτα στην Κρήτη. 
Ο Γάλλος περιηγητής Tournefort το έτος 1700 τα βρήκε να πουλιούνταν στην αγορά του Ηρακλείου στην Κρήτη. 
Το βοτανικό όνομα Salvia προέρχεται από το λατινικό "salvere", που σημαίνει "θεραπεύω", γεγονός που υποδεικνύει τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού.

(από το βιβλίο μου “Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΩΝ. Της ευωδιάς και του ανθού…”, έκδοση ιδίου, Αθήνα 2026, διαθέτης:https://www.bookstation.gr/Product.asp?ID=68604
https://www.facebook.com/profile.php?id=100005305723928

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Στα βότανα της γης μας και στην ομορφιά μας και μόνο!

Έχω γεννηθεί σε ένα μικρό χωριό της Πελοποννήσου, όπου το περίφημο ξεροβόρι μας, τους κρύους και ξηρούς χειμώνες εκείνης της εποχής, καθόλου μακρινής, σφυρηλατούσε τη ρίγανη, το θυμάρι, το θρούμπι…
...και πιο κάτω την καλέντουλα,
την άρνικα,
το ιπποφαές
,
το αναντικατάστατο χαμομήλι μας,
τα βάτα και στα πολύτιμα βατόμουρα...
Για γενιές ολόκληρες, οι γυναίκες των χρόνων εκείνων στρέφονταν στα ίδια βότανα που φύτρωναν στους λόγγους, 
στα βουνά μας, στις πεδιάδες μας. 
Τα γνώριζαν, τα μάζευαν, τα αποξήραιναν και τα φύλαγαν με εκείνη τη φυσική σοφία που περνούσε από μάνα σε κόρη, χωρίς βιβλία και περίπλοκες οδηγίες.
Ήταν τα βότανα του τόπου μας. 
Μεγαλωμένα στον ίδιο ήλιο, ποτισμένα από τις ίδιες βροχές, σμιλεμένα από τους ανέμους και το χώμα μας. 
Κουβαλούσαν μέσα τους το άρωμα της γης μας, 
τις εποχές της, την ιστορία της και κάτι από την ψυχή των ανθρώπων της.
Και αυτή ναι, είναι η μεγαλύτερη ομορφιά τους -  δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε μακριά κάτι ξεχωριστό. 
Η ομορφιά μας βρίσκεται ήδη εδώ, γύρω μας, στα ταπεινά φυτά που φυτρώνουν ελεύθερα στον τόπο μας. 
Στη ρίγανη, 
στο θυμάρι, στο θρούμπι… 
...και πιο κάτω, στην καλέντουλα,
στην άρνικα,
στο ιπποφαές
,
στο αναντικατάστατο χαμομήλι μας,
στα βάτα και στα πολύτιμα βατόμουρα...
Στα βότανα της γης μας και στην ομορφιά μας και μόνο.
Στη μυρωδιά του τόπου μου και κυρίως σε εκείνη την γνωστή αίσθηση πως τα βότανα δεν είναι απλώς φυτά, αλλά ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της ομορφιάς του.
Στα βότανα της γης μας και στην ομορφιά μας και μόνο! 
Ο τόπος μου έχει ήδη όσα χρειάζεται για να τον αγαπάς!
                    κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina/thalia - botanologia.gr