Ένα πανέμορφο άρθρο που εντόπισα στο χρονολόγιο του Αντώνη Καπετάνιου
και αφορά το πολύτιμο φασκόμηλο!
και αφορά το πολύτιμο φασκόμηλο!
το επόμενο κείμενο είναι απόσπασμα του άρθρου που θα βρείτε εδώ:https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02Bv5qHM5pKcEvCrQZZ6Wqmco83f6Xu4fktK3A9adekCvzYFkvRapC6Z57HuNHJXbFl&id=100005305723928
Χρήσεις
Χρήσεις
Το φασκόμηλο είναι φαρμακευτικό φυτό, με ευρεία χρήση ως βότανο.
Τα φύλλα του περιέχουν αιθέριο έλαιο, που είναι άχρωμο ή ερυθροκίτρινο, με δραστικές ουσίες τη θουγιόνη, κινεόλη, δεψικές ουσίες της οικογένειας των χειλανθών, καρνοσόλη κι άλλα διτερπένια, πικρές ουσίες, τριτερπένια και φλαβονοειδή. Λόγω του αιθέριου ελαίου του έχει έντονη αρωματική οσμή.
Το αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου σε μεγάλες δόσεις γίνεται τοξικό, λόγω της περιεκτικότητας σε θουγιόνη.
Τα φύλλα του περιέχουν αιθέριο έλαιο, που είναι άχρωμο ή ερυθροκίτρινο, με δραστικές ουσίες τη θουγιόνη, κινεόλη, δεψικές ουσίες της οικογένειας των χειλανθών, καρνοσόλη κι άλλα διτερπένια, πικρές ουσίες, τριτερπένια και φλαβονοειδή. Λόγω του αιθέριου ελαίου του έχει έντονη αρωματική οσμή.
Το αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου σε μεγάλες δόσεις γίνεται τοξικό, λόγω της περιεκτικότητας σε θουγιόνη.
Τα φύλλα είναι το μέρος του φυτού που συλλέγεται για χρήση.
Η συλλογή γίνεται λίγο πριν ή κατά την έναρξη της ανθοφορίας, με ξηρό και ηλιόλουστο καιρό, τον Μάιο ή τον Ιούνιο.
Τα φύλλα ξηραίνονται στη σκιά.
Το αφέψημα του φυτού, το γνωστό φασκόμηλο, προέρχεται από τη βράση των φύλλων σε νερό.
Η συλλογή γίνεται λίγο πριν ή κατά την έναρξη της ανθοφορίας, με ξηρό και ηλιόλουστο καιρό, τον Μάιο ή τον Ιούνιο.
Τα φύλλα ξηραίνονται στη σκιά.
Το αφέψημα του φυτού, το γνωστό φασκόμηλο, προέρχεται από τη βράση των φύλλων σε νερό.
Αν το υγρό της βράσης παραμείνει αρκετή ώρα μαζί με τα φύλλα (που έβρασαν), τότε οι πικρές ουσίες επικρατούν μέσα στο αφέψημα (αυξάνονται) και η γεύση του γίνεται δυσάρεστη.
Έρευνες έχουν δείξει ότι το φασκόμηλο είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά αφού περιέχει περισσότερες από 160 πολυφαινόλες.
Έτσι, συμβάλλει στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού κι αποτελεί ασπίδα κατά των ελεύθερων ριζών, που όταν συσσωρεύονται στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση ή επιδείνωση χρόνιων παθήσεων όπως ο καρκίνος,
Έρευνες έχουν δείξει ότι το φασκόμηλο είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά αφού περιέχει περισσότερες από 160 πολυφαινόλες.
Έτσι, συμβάλλει στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού κι αποτελεί ασπίδα κατά των ελεύθερων ριζών, που όταν συσσωρεύονται στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση ή επιδείνωση χρόνιων παθήσεων όπως ο καρκίνος,
η αθηροσκλήρωση,
τα καρδιαγγειακά νοσήματα,
η αρθρίτιδα,
η νόσος Αλτσχάιμερ,
ο σακχαρώδης διαβήτης,
η υπογονιμότητα,
η οστεοπόρωση,
το βρογχικό άσθμα,
η νεφροπάθεια,
οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα και η πρόωρη γήρανση.
Θεωρείται πολύ καλό αντισηπτικό, αντιφλεγμονώδες και αντιμικροβιακό.
Δρα τονωτικά στον οργανισμό, ανακουφίζει από τον βήχα, τον πονόλαιμο και το κρυολόγημα, κι έχει βλεννολυτική δράση.
Παράλληλα με τις αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του είναι ιδανικό ως αφέψημα για τη θεραπεία της φαρυγγίτιδας,
Θεωρείται πολύ καλό αντισηπτικό, αντιφλεγμονώδες και αντιμικροβιακό.
Δρα τονωτικά στον οργανισμό, ανακουφίζει από τον βήχα, τον πονόλαιμο και το κρυολόγημα, κι έχει βλεννολυτική δράση.
Παράλληλα με τις αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του είναι ιδανικό ως αφέψημα για τη θεραπεία της φαρυγγίτιδας,
της ιγμοριτιδας,
της αμυγδαλίτιδας, καθώς και των λοιμώξεων της στοματικής κοιλότητας.
Οι ουσίες που το φασκόμηλο έχει δρουν συνεργικά και έχουν αντιοξειδωτική, λιποδιαλυτική και διουρητική δράση.
Είναι ευρέως γνωστό, επίσης, ότι βοηθάει στη γενικότερη αποτοξίνωση του οργανισμού.
Περιέχει βιταμίνη Κ, η οποία είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, την κυκλοφορία και τη σωστή πήξη του αίματος.
Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι μειώνει την υψηλή πίεση του αίματος (υπέρταση), βοηθά στην κυκλοφορία του αίματος και μειώνει την «κακή» χοληστερόλη και την υψηλή πίεση.
Ακόμα, το φασκόμηλο είναι ένα από τα ισχυρότερα προοιστρογονικά βότανα.
Αυτό σημαίνει ότι έχει ιδιότητες παρόμοιες με αυτές των οιστρογόνων.
Έτσι, δρα αποτελεσματικά στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και της δυσμηνόρροιας, καθώς είναι εμμηναγωγό.
Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται ευρέως στην εναλλακτική ιατρική για την τη βελτίωση της μνήμης, την τόνωση της διάθεσης, καθώς και για την πρόληψη διαταραχών που σχετίζονται με τον εγκέφαλο όπως το Αλτσχάιμερ, ενώ συμβάλλει και στη σωματική και πνευματική τόνωση. Είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνη Κ,
Οι ουσίες που το φασκόμηλο έχει δρουν συνεργικά και έχουν αντιοξειδωτική, λιποδιαλυτική και διουρητική δράση.
Είναι ευρέως γνωστό, επίσης, ότι βοηθάει στη γενικότερη αποτοξίνωση του οργανισμού.
Περιέχει βιταμίνη Κ, η οποία είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, την κυκλοφορία και τη σωστή πήξη του αίματος.
Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι μειώνει την υψηλή πίεση του αίματος (υπέρταση), βοηθά στην κυκλοφορία του αίματος και μειώνει την «κακή» χοληστερόλη και την υψηλή πίεση.
Ακόμα, το φασκόμηλο είναι ένα από τα ισχυρότερα προοιστρογονικά βότανα.
Αυτό σημαίνει ότι έχει ιδιότητες παρόμοιες με αυτές των οιστρογόνων.
Έτσι, δρα αποτελεσματικά στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και της δυσμηνόρροιας, καθώς είναι εμμηναγωγό.
Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται ευρέως στην εναλλακτική ιατρική για την τη βελτίωση της μνήμης, την τόνωση της διάθεσης, καθώς και για την πρόληψη διαταραχών που σχετίζονται με τον εγκέφαλο όπως το Αλτσχάιμερ, ενώ συμβάλλει και στη σωματική και πνευματική τόνωση. Είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνη Κ,
ψευδάργυρο,
μαγνήσιο,
χαλκό και σίδηρο, ενώ επίσης αποτελεί πηγή φλαβονοειδών και πτητικών ελαίων, που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων με τα οποία ασχολείται η εναλλακτική ιατρική.
Μελέτες in vitro έχουν δείξει ότι πολλά είδη Salvia είναι αποτελεσματικοί αναστολείς του ενζύμου ακετυλοχολινεστεράση (ΑchΕ), που είναι η βάση των περισσότερων φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ και για τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της μνήμης.
Το φυτό χρησιμοποιείται στη μαγειρική ως καρύκευμα, καθώς αρωματίζει φαγητά όπως το κρέας, τα ψάρια, τα ζυμαρικά κ.ά.
Επειδή έχει χωνευτική επίδραση, προστίθεται στα λιπαρά φαγητά, όπως το χοιρικό, την πάπια και το χέλι, ενώ χρησμιοποιείται και σε γεμίσματα.
Το χρησιμοποιεί επίσης ως συντηρητικό η βιομηχανία τροφίμων και ελαίων.
Τέλος, έχει εφαρμογή στο δέρμα σαν εντομοαπωθητικό, ενώ χρησιμοποιείται και στην αρωματοποιία, λόγω του αιθέριου ελαίου του.
Ιστορία - Παράδοση
Το Φασκόμηλο χρησιμοποιείται παραδοσιακά από την εποχή του Ιπποκράτη και του Διοσκουρίδη για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της δυσμηνόρροιας, του μετεωρισμού, της εφίδρωσης και για τις τονωτικές, διεγερτικές και αφροδισιακές ιδιότητές του.
Οι αρχαίοι Έλληνες το χρησιμοποιούσαν ως πολυφάρμακο κι έχει εκθειαστεί από τον Διοσκουρίδη,
Μελέτες in vitro έχουν δείξει ότι πολλά είδη Salvia είναι αποτελεσματικοί αναστολείς του ενζύμου ακετυλοχολινεστεράση (ΑchΕ), που είναι η βάση των περισσότερων φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ και για τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της μνήμης.
Το φυτό χρησιμοποιείται στη μαγειρική ως καρύκευμα, καθώς αρωματίζει φαγητά όπως το κρέας, τα ψάρια, τα ζυμαρικά κ.ά.
Επειδή έχει χωνευτική επίδραση, προστίθεται στα λιπαρά φαγητά, όπως το χοιρικό, την πάπια και το χέλι, ενώ χρησμιοποιείται και σε γεμίσματα.
Το χρησιμοποιεί επίσης ως συντηρητικό η βιομηχανία τροφίμων και ελαίων.
Τέλος, έχει εφαρμογή στο δέρμα σαν εντομοαπωθητικό, ενώ χρησιμοποιείται και στην αρωματοποιία, λόγω του αιθέριου ελαίου του.
Ιστορία - Παράδοση
Το Φασκόμηλο χρησιμοποιείται παραδοσιακά από την εποχή του Ιπποκράτη και του Διοσκουρίδη για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της δυσμηνόρροιας, του μετεωρισμού, της εφίδρωσης και για τις τονωτικές, διεγερτικές και αφροδισιακές ιδιότητές του.
Οι αρχαίοι Έλληνες το χρησιμοποιούσαν ως πολυφάρμακο κι έχει εκθειαστεί από τον Διοσκουρίδη,
τον Γαληνό,
τον Αέτιο και τον Ιπποκράτη.
Σε αρχαίες εποχές το χρησιμοποιούσαν για δαγκώματα φιδιών και εντόμων, και για να διώχνουν τα κακά πνεύματα.
Στην αρχαία Ρώμη θεωρούσαν τη φασκομηλιά ιερό φυτό, καθώς, κατά τις ισχύουσες δοξασίες, προστάτευε τη ζωή και δημιουργούσε ζωή.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι γυναίκες που δυσκολεύονταν ν’ αποκτήσουν παιδί έπιναν επί τέσσερεις αφέψημα φασκόμηλου, για μπορέσουν να συλλάβουν.
Οι Άραβες πίστευαν ότι μπορούσε το φασκόμηλο να θεραπεύσει τα πάντα.
Οι Λατίνοι το θεωρούσαν ως το "ιερό φυτό της αθανασίας" και το χρησιμοποιούσαν σε τελετές.
Οι Γάλλοι το ονομάζουν ως "ελληνικό τσάι" και το χρησιμοποιούν –όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι– τόσο στη μαγειρική όσο και για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.
Οι Κινέζοι αποκαλούν το φασκόμηλο ως το "ελληνικό βραστάρι" και το θεωρούν καλλίτερο ρόφημα από το τσάι.
Στην Κρήτη έδιναν στα παιδιά φασκόμηλο με μέλι για να κοιμούνται (χρήση ως καταπραϋντικό).
Επίσης στην Κρήτη, που χρησιμοποιείται κατά παράδοση το φασκόμηλο ως βοτάνι, κυκλοφορεί το στιχουργικό απόφθεγμα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες: "Όποιος δε θέλει να πεθάνει, να τρώει φασκόμηλο το Μάη"
Τα κηκίδια της φασκομηλιάς (γνωστά ως "φασκόμηλα") χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή γλυκού κουταλιού στη Χίο και την Κρήτη, καθώς και σε κάποια άλλα νησιά του Αιγαίου. Παράγονται από το μηλοφόρο φασκόμηλο (Salvia pomifera) και πήρε την ονομασία του από τα εξογκώματα –σα μήλα– που παρουσιάζει σε ορισμένες μασχάλες του βλαστού και τα οποία είναι αντίδραση του φυτού σε τσιμπήματα κάποιου είδους σφηγκών.
Επίσης τα κηκίδια της φασκομηλιάς χρησιμοποιούνταν και ως φρούτα στην Κρήτη.
Ο Γάλλος περιηγητής Tournefort το έτος 1700 τα βρήκε να πουλιούνταν στην αγορά του Ηρακλείου στην Κρήτη.
Το βοτανικό όνομα Salvia προέρχεται από το λατινικό "salvere", που σημαίνει "θεραπεύω", γεγονός που υποδεικνύει τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού.
(από το βιβλίο μου “Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΩΝ. Της ευωδιάς και του ανθού…”, έκδοση ιδίου, Αθήνα 2026, διαθέτης:https://www.bookstation.gr/Product.asp?ID=68604
https://www.facebook.com/profile.php?id=100005305723928
Σε αρχαίες εποχές το χρησιμοποιούσαν για δαγκώματα φιδιών και εντόμων, και για να διώχνουν τα κακά πνεύματα.
Στην αρχαία Ρώμη θεωρούσαν τη φασκομηλιά ιερό φυτό, καθώς, κατά τις ισχύουσες δοξασίες, προστάτευε τη ζωή και δημιουργούσε ζωή.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι γυναίκες που δυσκολεύονταν ν’ αποκτήσουν παιδί έπιναν επί τέσσερεις αφέψημα φασκόμηλου, για μπορέσουν να συλλάβουν.
Οι Άραβες πίστευαν ότι μπορούσε το φασκόμηλο να θεραπεύσει τα πάντα.
Οι Λατίνοι το θεωρούσαν ως το "ιερό φυτό της αθανασίας" και το χρησιμοποιούσαν σε τελετές.
Οι Γάλλοι το ονομάζουν ως "ελληνικό τσάι" και το χρησιμοποιούν –όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι– τόσο στη μαγειρική όσο και για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.
Οι Κινέζοι αποκαλούν το φασκόμηλο ως το "ελληνικό βραστάρι" και το θεωρούν καλλίτερο ρόφημα από το τσάι.
Στην Κρήτη έδιναν στα παιδιά φασκόμηλο με μέλι για να κοιμούνται (χρήση ως καταπραϋντικό).
Επίσης στην Κρήτη, που χρησιμοποιείται κατά παράδοση το φασκόμηλο ως βοτάνι, κυκλοφορεί το στιχουργικό απόφθεγμα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες: "Όποιος δε θέλει να πεθάνει, να τρώει φασκόμηλο το Μάη"
Τα κηκίδια της φασκομηλιάς (γνωστά ως "φασκόμηλα") χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή γλυκού κουταλιού στη Χίο και την Κρήτη, καθώς και σε κάποια άλλα νησιά του Αιγαίου. Παράγονται από το μηλοφόρο φασκόμηλο (Salvia pomifera) και πήρε την ονομασία του από τα εξογκώματα –σα μήλα– που παρουσιάζει σε ορισμένες μασχάλες του βλαστού και τα οποία είναι αντίδραση του φυτού σε τσιμπήματα κάποιου είδους σφηγκών.
Επίσης τα κηκίδια της φασκομηλιάς χρησιμοποιούνταν και ως φρούτα στην Κρήτη.
Ο Γάλλος περιηγητής Tournefort το έτος 1700 τα βρήκε να πουλιούνταν στην αγορά του Ηρακλείου στην Κρήτη.
Το βοτανικό όνομα Salvia προέρχεται από το λατινικό "salvere", που σημαίνει "θεραπεύω", γεγονός που υποδεικνύει τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού.
(από το βιβλίο μου “Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΩΝ. Της ευωδιάς και του ανθού…”, έκδοση ιδίου, Αθήνα 2026, διαθέτης:https://www.bookstation.gr/Product.asp?ID=68604
https://www.facebook.com/profile.php?id=100005305723928
